< Προηγομενη
  <Αρχαα Μυστρια
<<< ρθρα (κεντρικ)

 

 "ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ"

ΜΥΘΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ

 

Η Περσεφνη του Ροσττι


απ τον

Κλσο το Φιλαλθη

*********

Ο Ομηρικς μνος «Εις Δμητραν»


Κατ τον Ομηρικ μνο, ο δης (Πλοτωνας) με τη συγκατθεση του Δα ρπαξε την κρη της Δμητρας, την Περσεφνη, κατ την στιγμ που αυτ συνοδεονταν απ τις Ωκεανδες Νμφες και παιζε και δραττε νθη απ το Νσσιον Πεδον.

Η Δμητρα κουσε τις φωνς της αρπαζμενης θυγατρας και ρμησε μαινμενη να την βρει. Επειδ μως, κανες δεν μποροσε να της δσει πληροφορες, η Δμητρα συνοδευμενη απ την Εκτη, η οποα εχε ακοσει τις φωνς της Περσεφνης επσης, μετβη στον γιο του Υπερωνα, τον βασιλα λιο και τον παρεκλεσε ως εππτη των πντων, να την πληροφορσει τι απγινε η θυγατρα της.

Ο λιος πργματι, της επε λη την αλθεια και η Δμητρα οργστηκε τσο με τον Δα, ο οποος επτρεψε την αρπαγ της Περσεφνης απ τον Πλοτωνα, στε δεν επστρεψε στον λυμπο, αλλ μεταμορφωμνη σε γρι, περιπλανινταν στις πλεις και στους αγρος, αγνοομενη απ λους.

Μετ απ την περιπλνηση αυτ, φθασε στην Ελευσνα, που κθισε κτω απ την σκι μιας ελις, κοντ σε να πηγδι, που βρισκταν δπλα στο Παρθνιο Φραρ (βλ. Αγλαστος Πτρα). Στο φραρ αυτ κατφθασαν μετ απ λγο, για να αντλσουν νερ, οι 4 θυγατρες του βασιλα της Ελευσνας Κελεο, η Καλλιδκη, η Κλεισιδκη, η Δημ και η Καλλιθη, η μεγαλτερη απ’ λες, οι οποες βλποντας την γρι, τη ρτησαν ποι εναι, πτε λθε και γιατ μενε δπλα απ το πηγδι και δεν πγαινε στην πλη για να φιλοξενηθε.

Η Δμητρα αποκρθηκε, τι καταγταν απ την Κρτη, τι εχε αιχμαλωτισθε απ ληστς στο λιμνι της Κνωσσο και τι μετ απ εννα ημρες κατφερε να δραπε- τεσει, μλις το πλοο των ληστν φτασε στο Θωρικν, που εχε προσορμσει. Στη συνχεια, παρακλεσε τις τσσερις κρες, να την συστσουν σε κποια οικα, στην οποα να υπηρετε κατ δναμη και δλωσε τι ταν σε κατσταση να αναθρψει και νεογν παιδι, αν κποιος θελε να της εμπιστευθε κποιο ττοιο.

Τα κουσαν αυτ οι θυγατρες του Κελεο και η ωραιτερη
απ αυτς, η Καλλιδκη, της απαρθμησε τους ξι (6) ρχοντες της πλης, που ταν οι: ΚελεςΔλιχοςΕμολποςΠολξενοςΔοκλος και Τριπτλεμος και λες μαζ, την παρακλεσαν να παραμενει δπλα απ το πηγδι, σπου να αναγγελουν τις ειδσεις στη μητρα τους Μετνειρα, η οποα ταν πιθαν να τη δεχτε στην υπηρεσα της και να της αναθσει την ανατροφ του νεογννητου παιδιο της Δημοφντα. Πργματι, η Δμητρα περμενε και μετ απ λγο, οι θυγατρες του Κελεο επστρεψαν τρχοντας, για να την παραλβουν. 

Εκενη τις ακολοθησε και εισλθε στο σπτι του πατρα τους. Με την εσοδο της θες στο παλτι, τα πντα πλημμρισαν απ Φως. Αυτ το γεγονς ταν, που κανε τη Μετνειρα, να δεχτε τη θε ως τροφ του Δημοφντα.

Η Μετνειρα καθταν στον θρνο της και μλις αντκρισε τη θε, σηκθηκε να της προσφρει τη θση της, πργμα που η Δμητρα αρνθηκε.

Η Ιμβη, η υπηρτρια, της πρσφερε ττε να σκαμν σκεπασμνο με λευκ σαν ασμι προβι, για να καθσει. Η περλυπος μητρα Δμητρα αρνθηκε να δεχτε το πλρες ονου ποτρι, το οποο της πρσφερε η Μετνειρα, λγονταν τι δεν εναι επιτρεπτ σε αυτν να πνει κρασ. Ττε, τα αστεα της υπηρτριας Ιμβης κνησαν το πρτο μειδαμα της μχρι ττε αγλαστης και σιτης θες, η οποα παρακλεσε να της δοθε ο κυκενας, δηλαδ να ρφημα, να ποτ το οποο δεν γνωρζουμε τι ακριβς περιεχε.

Με το ρφημα αυτ, η θε παψε την μακροχρνια αποχ της απ τροφ και ποτ και ανλαβε την ανατροφ του νεαρο Δημοφντα, τον οποο μως, μεγλωνε ως να ταν θες! Δεν τον τρεφε με γλα, πως τρφονταν τα λλα βρφη, αλλ κθε βρδυ το μρωνε με αμβροσα και φυσντας το με την αναπνο της, το περνοσε πνω απ τη φωτι, σα δαυλ, διτι εχε σκοπ να το καταστσει αθνατο.


Και πργματι, το παιδ φτασε να μοιζει με θε, πργμα που εχε παραξενψει τους γονες του. Η μητρα του να βρδυ, παρακολοθησε τη θε και εδε ντρομη να βζει το παιδ της στη φωτι. Τρομαγμνη ττε φναξε: “… Γιε μου, η ξνη αφνει εσνα στη φωτι να χαθες και μνα να βυθιστ στη θλψη …”

Η θε ττε, οργισμνη και θυμωμνη με τη Μετνειρα, απντησε με τα παρακτω λγια, που μλλον, κρβουν και το μυστικ των μυσεων!


“… νθρωποι ανδεοι και μωρο, τη μορα που σας πφτει καλ και αν εναι κακ,
 δεν τη μαντεετε!
Και συ πολ παραπλανθηκες με την αστοχασι σου.
Δξα θα χριζα φθαρτη στο λατρεμνο σου το γιο,
αθνατο και αγραστο θα σου τον εχα κνει.
ΝΑΙ! Μα τον ρκο των θεν, τα’ αμλαγο, τεγκτο νερ της Στγας!
Αλλ τρα πια, του θαντου τη μορα να τη γλιτσει δε μπορε στ’ αλθεια.
Μα θα του δοθε φθαρτη δξα και τιμς, αφο στα γνατ μου κθισε
και στην αγκαλι μου γειρε ν’ αποκοιμηθε…
… Η τιμημνη Δμητρα, θεν και ανθρπων η χαρ το πιο τραν χρισμα,
 εγ εμαι, ΝΑΙ! …”

Συγχρνως μως, η Δμητρα ζτησε να της χτισθε νας κτω απ την Ακρπολη και πνω απ το φρετιο του Καλλιχρου, στον οποο και αποσρθηκε μετ την ταχτατη ανοικοδμησ του, αποφεγοντας πσα σχση με τον κσμο και κλαγοντας για την τχη της κρης της.

Αλλ η πρξη αυτ της Δμητρας επφερε φρικτ αποτελσματα.
Η γη παψε να βλαστανει και μταια οι νθρωποι την καλλιεργοσαν και σπερναν. Ο κνδυνος να εξαφανισθε το ανθρπινο γνος απ την πενα και να στερηθον οι θεο τις θυσες, τις οποες ως ττε πρσφεραν οι νθρωποι σε αυτος, φανονταν αναπτρεπτος. Αυτ, ανγκασε τον Δα να στελει τον να μετ τον λλο λους τους Ολμπιους θεος στην Ελευσνα προς την Δμητρα, για να την πεσουν να αλλξει γνμη και να επιστρψει στον λυμπο μεταξ των λλων θεν.
Αυτ μως, κατ' ουδνα τρπο θελε να πεισθε, προτο δει την αρπαγμνη κρης της. γινε ανγκη ττε, να κληθε ο σζυγος της Περσεφνης με τον Ερμ, να επιτρψει την νοδ της, στε η Δμητρα βλποντας την κρη της, να πψει την οργ της.

Εκενη την παρκληση δεν την απκρουσε μεν ο θες του Κτω Κσμου, προ της ανδου μως, της Περσεφνης, της δωσε να φει καρπ ροις, στε να εξασφαλσει την επιστροφ της σε αυτν.
Η αρπαγ της Κρης απ τη Μνα

Γργορα και επ του ρματος του Πλοτωνα, οδηγομενο απ τον Ερμ, δινυσε η Περσεφνη το μχρις την Ελευσνα διστημα και παρουσιστηκε στην μητρα της.

Η εκ της συναντσεως μως χαρ μεταξ μητρας και κρης δεν διρκεσε πολ, διτι ρωτντας η Δμητρα την Περσεφνη αν εχε φει κτι πριν προ της αναχωρσεως απ τον δη, και ακογοντας τι υποχρεθηκε να φει καρπ ροις, αντιλφθηκε τι ταν αδνατο να χει συνεχς την κρη της.


Η επνοδος της Δμητρας στον λυμπο φανταν και πλι δσκολη. Με τη μεσολβηση μως, της Ρας (της μητρας του Δα, του Πλοτωνα και της Δμητρας) επλθε συμβιβασμς μεταξ των θεν, κατ τον οποο το να τρτο (1/3) του τους η Περσεφνη φειλε να μνει πλησον του συζγου της και τα λλα δο τρτα (2/3) μεταξ των Ολμπιων θεν και δπλα απ τη μητρα της, η οποα δχθηκε με αυτος τους ρους να επιστρψει στον λυμπο.

Ευθς αμσως μετ την ξοδο της Δμητρας απ το να, η γη καλφθηκε με χλη και νθη και ρχισε να παργει καρπος, η δε Δμητρα δειξε στους ρχοντες της πλης ΤριπτλεμοΔιοκλ, Εμολπο και Κελε τον τρπο με τον οποο επιθυμοσε να τελεται η λατρεα της,  τα “Σεμν ργια”, τα οποα δεν επιτρεπταν κατ καννα τρπο να φανερνονται στους αμητους.

Μιας και κανα αναφορ στα Σεμν ργια, να αποσαφηνσω την τσο παρεξηγημνη λξη ργια.

Σμφωνα με την Αρχαα Ελληνικ Γλσσα, την τσο πλοσια σε λξεις και νοματα, η λξη ργια σημανει : “… μυστικα τελετα, μυστικ λατρεα, τελομενη αποκλειστικς υπ των μυημνων εις την μυστικν λατρεαν της Δμητρος εν Ελευσνι. Την ετυμολογα της λξεως την βρσκουμε στη λξη ργον, δηλαδ απ την ΕΡΓΑΣΙΑΝ…”.



 

    < Προηγομενη
  <Αρχαα Μυστρια
<<< ρθρα (κεντρικ)